Mamy na stronie: 30552 materiałów

“Jakaż jest przeciw włóczni złego Twoja tarcza?”. Moje podróże po krainie literatury w poszukiwaniu systemu wartości.

Pytanie o „ochronną tarczę” przeciw złu wymierzonemu w człowieka postawił pod koniec ubiegłego wieku K. Przerwa – Tetmajer, poeta – dekadent. Tak jak innym z jego pokolenia, przyszło mu żyć w świecie „przewartościowanych wartości”, w poczuciu egzystencjalnego lęku, zagrożenia i obawy przed tym, co przyniesie nowe stulecie.

I oto przychodzi wiek XX, w którym „włócznia złego” z wyjątkową siłą miała uderzyć w człowieka. W moich „podróżach literackich” zatrzymam się tylko przy wybranych utworach – tych, które w sposób szczególny podjęły problemy egzystencjalne i moralne.

Gdy katastrofiści w latach 20. i 30. naszego wieku antycypowali przeszłość, nie przewidzieli, że „apokalipsa” spełni się tak szybko i w tak okrutnym wymiarze. Autor „Szewców” – St. I. Witkiewicz, postrzegał nadchodzące zło jako „zanik uczuć metafizycznych”, jako czas, w którym „zwycięska masa” odbierze jednostce ludzkiej prawo do indywidualności, a różnego pokroju „gnębony” skutecznie odmówią człowiekowi przyrodzonego mu prawa do bycia sobą czyli wolności.

Apokalipsa spełniła się w sposób, który przerósł najbardziej katastroficzne wizje. Nieludzki wymiar czasów II wojny światowej ilustrują określenia, które do niej odnosimy: „czas pogardy”, „epoka pieców”, „mroczny czas”. Wielcy współcześni pisarze – moraliści nie tylko dali świadectwo bezmiarowi zła, ale próbowali stawiać pytania o jego źródła i szukać sposobu „ocalenia”.

Julian Przyboś...

Uzyskaj pełny dostęp!
Wysyłając SMS otrzymasz nieograniczony
dostęp do całego tekstu oraz wszystkich opracowań lektur dostępnych na stronie Kuj.pl
Wyślij SMS o treści: ag kuj na numer: 73480
Otrzymany kod wpisz w pole poniżej:
Dostęp jest ważny przez 7 dni. Koszt SMS'a to tylko 3zł + VAT